Omdat het moeilijk is om echt lekker uit eten te gaan in Kaïro, een tip voor een restaurant. Het zit op de hoek van de 26e juli straat met de 6e oktober overpass. Als je je door de mensen, bussen en de slechte lucht hebt geworsteld, zie je een neo-Classisistisch gebouw met een grote stalen deur. Voor deze deur staat een militair met kalashnikov en bajonet. Er is geen bord. Je belt aan. De portier doet open. Je loopt over de patio naar een tafeltje waar je 10 pond betaald voor een ‘Invitato’. Welkom in het Centro Recreativo Italiano. Een klein stukje Italie, waar je minstens zo goed kun eten als in Il Maccheroni op de Piazza delle Coppelle in Rome.

In Kaïro heeft de mens het modernisme overwonnen. Ik was vandaag in een betonnen hoogbouwproject uit de jaren 60. De stijl was extremer dan ik in Europa gewend ben. Sommige gebouwen leken net sculpturen. Het beton was zwart aangeslagen door de luchtvervuiling. Maar waar in Europa deze wijken vaak het slachtoffer worden van criminaliteit en ghettovorming, zijn ze hier opgenomen in het grote levende organisme van de stad. Het straatbeeld is niet anders dan elders: mensen die op houtvuurtjes mais grillen, mensen die op gasbrandertjes thee zetten. Welke monsterlijke gebouwen je ook neerzet, Kaïro blijft onverstoorbaar zichzelf.

Een van de dingen waar ik me het meest op verheugde voor ik hier naar toe kwam was een zandstorm. Die zouden regelmatig de stad bedekken onder een dikke laag zand, waarna iedereen met een schep zijn voordeur zou moeten uitgraven. Ik had een onheilspellende foto gezien van Jan Rothuizen van een donkere bloedrode lucht. Toch sinds ik hier ben, heb ik nog steeds geen zandstorm gezien. Misschien krijgen we er eentje op de dag van vertrek. Kunnen we nog een dagje langer blijven.

Soms als ik ’s ochtends in mijn bed lig meen ik in het razen van het verkeer, het ruisen van de wind te herkennen. Ik stel me voor dat het buiten stormt en de lucht donker en grijs is. Dan doe ik de luiken open: een blauwe lucht, iedere dag weer. Regen heb ik al maanden niet gezien. Op 15 december vliegen we naar Nederland terug. We hebben er nog niet zo’n zin in. We worden overvallen door vlagen melancholie. We missen Kaïro nu al. Ik maak nog snel lijstjes met wat ik nog wil doen. En zondagavond Lost & Found in de Townhouse.

Deze foto is op El Gezira gemaakt, een eiland in de Nijl. De Gezira Sporting Club, een voormalige paleistuin, is de enige open groene ruimte in de stad. Het Nijldal is helemaal volgebouwd. De middeleeuwse stad lag aan de rand van de woestijn. De oostelijke oever is begin vorige eeuw bebouwd en de westelijke oever in de jaren zestig. In de omringende woestijn werd tot voor kort niet gebouwd. In de woestijn wonen Arabische stammen en Bedouinen. De échte Egyptenaar wil alleen tussen het weelderige groen van het Nijldal wonen.

Iemand beweerde dat in Opper-Egypte in een dorp als een meisje uitgehuwelijkt wordt ze in de huwelijksnacht in de slaapkamer belandt met een man die ze tot voor kort alleen nog vanuit de verte heeft gezien. Het gaat om het maagdenvlies. Als het meisje haar benen niet wil spreiden wordt de moeder van het meisje geroepen om te helpen. Als dat niet lukt komt de moeder van de man erbij en samen duwen ze de benen van elkaar. De man moet met zijn vinger het maagdenvlies doorprikken. Het bebloede laken wordt triomfantelijk uit het raam geworpen als bewijs. Toch hebben meisjes seks voor het huwelijk. Voor zeventig euro zet een chirurg er weer een spiksplinternieuw maagdenvlies in. Of er een korreltje zout bij dit verhaal moet?

In mijn jeugd droomde ik ervan om in de Teletijdmachine van Professor Barabas te stappen en me in het leven van de Middeleeuwen of de Oudheid te storten. In Kaïro heb je geen tijdmachine nodig. Je neemt de metro naar El Moneeb en je gaat lopen. Eerst moet je door een schemerzone. Je loopt over een onverharde weg in de stofwolken van mini-busjes, riksja’s en paardenkarren. Het vuilnis ligt hoog opgetast, stinkt en staat soms in brand. Vanuit de betonskelet met rode bakstenen bouwsels kijken duizend ogen je na. Je loopt een steeg in. Aan het einde zie je warm zonlicht. Opeens ben je honderd jaar terug in de tijd. Je staat in een idyllisch groen akkerlandschap met dadelpalmen. Een briesje laat het hoge gras wuiven en ergens loopt een ezeltje. Een boerenmeisje in een kaftan komt je tegemoet. Ze kijkt je aan met een stralende glimlach. Je ziet een rij witte tanden in haar bruine gezicht.

In tegenstelling tot steden als Los Angeles, New York of São Paulo kom je in de armere buitenwijken van Kaïro geen tot de tanden bewapende gangs tegen. Op de onverharde straten tussen de informele rode baksteen bouwsels lopen brave hardwerkende huisvaders omringt door hun vrolijk voetballend kroost. Na twee maanden heb ik eindelijk de rand van de stad bereikt. Het geeft me het gevoel dat ik controle heb over de stad. Ik heb vandaag het eerste plekje gevonden waar niemand is, een vergeten riviertje met een zandpad. Kon ik even alleen met mezelf zijn.

Mobiliteit is een probleem. Meestal als ik ga fotograferen zwerf ik per auto en te voet rond om locaties te zoeken. Hier is het een stuk gecompliceerder. Het verkeer is dusdanig ongeregeld dat iedereen me afraadt om te gaan autorijden. Lopen gaat heel goed, maar je komt niet ver. Vandaag een taxi voor een middag gehuurd. Nu eens geen barrel van veertig jaar oud, maar een prettige air-con Fiat Sienna. Chauffeur Tamer begreep redelijk wat ik wilde, maar het blijft toch raar, rondzwerven met een taxi.

In het Ramses Hilton heb ik de film The Departed van Martin Scorsese gezien. Als er iets seksueels ter sprake kwam begon de zaal ongemakkelijk giechelen. Het woord ‘ongesteldheid’ was al genoeg. Het viel me ook op dat dit soort woorden niet ondertiteld werden, maar veel mensen verstonden het Engels. Er zaten weinig romantische of erotische scènes in de film en ik kreeg soms het gevoel dat er een man met een schaar aan het werk was geweest. Ik miste ze niet, want dit soort scènes halen vaak de snelheid uit een film. The Departed is zeker de moeite waard.