Al drie maanden vertel ik op dit blog over Kaïro. Nu gaat het over wat Kaïro van mij vindt, uit de Daily Star Egypt van vandaag:

Visiting Dutch artist Misha de Ridder is still trying to find the focus of his series of photographs of Cairo as it changes in one afternoon’s gradual sunset. Starting at the pyramids outside Cairo, his work spirals inward through the brick tenements of Giza and posh hotels of Garden City, finally ending up downtown. With bright colors and crisp edges, he manages to capture a surprisingly sharp image of Cairo, more vivid than what most of us see through the smog and traffic.

Ken je het SIRE spotje over Nederlanders die een ‘te kort lontje’ hebben? Het zou uit het Kaïreense leven gegegrepen kunnen zijn. Ik zag een bus die een auto aangereden had. Het ongeluk blokkeert de weg. De automobilist springt uit zijn auto en trekt de chauffeur uit de bus. De bestuurder van de auto die niet verder kan, mengt zich in de discussie. Nu stappen er passagiers uit de bus en keren zich tegen de aangereden automobilist. Drie verkeersagenten proberen de aangereden automobilist aan te sporen zijn auto verplaatsen. Voor hij in zijn auto kan stappen, zijn ook mensen die in de file staan achter hun stuur vandaan gekropen. Zo’n dertig man staan druk met hun armen te gebaren en tegen elkaar te schreeuwen. De aangereden automobilist zet zijn auto iets naar voren. Met gierende banden zet de file zich in beweging. De mensen schelden vanuit hun autoraampje naar de ruziemakers.

In mijn jeugd droomde ik ervan om in de Teletijdmachine van Professor Barabas te stappen en me in het leven van de Middeleeuwen of de Oudheid te storten. In Kaïro heb je geen tijdmachine nodig. Je neemt de metro naar El Moneeb en je gaat lopen. Eerst moet je door een schemerzone. Je loopt over een onverharde weg in de stofwolken van mini-busjes, riksja’s en paardenkarren. Het vuilnis ligt hoog opgetast, stinkt en staat soms in brand. Vanuit de betonskelet met rode bakstenen bouwsels kijken duizend ogen je na. Je loopt een steeg in. Aan het einde zie je warm zonlicht. Opeens ben je honderd jaar terug in de tijd. Je staat in een idyllisch groen akkerlandschap met dadelpalmen. Een briesje laat het hoge gras wuiven en ergens loopt een ezeltje. Een boerenmeisje in een kaftan komt je tegemoet. Ze kijkt je aan met een stralende glimlach. Je ziet een rij witte tanden in haar bruine gezicht.

In tegenstelling tot steden als Los Angeles, New York of São Paulo kom je in de armere buitenwijken van Kaïro geen tot de tanden bewapende gangs tegen. Op de onverharde straten tussen de informele rode baksteen bouwsels lopen brave hardwerkende huisvaders omringt door hun vrolijk voetballend kroost. Na twee maanden heb ik eindelijk de rand van de stad bereikt. Het geeft me het gevoel dat ik controle heb over de stad. Ik heb vandaag het eerste plekje gevonden waar niemand is, een vergeten riviertje met een zandpad. Kon ik even alleen met mezelf zijn.

Gisteren gaven we een lezing op de American University. Julia liet Lost & Found flyers zien als introductie over grafisch ontwerp in Nederland. De studenten snapten er niets van. Ze begrepen niet dat grafisch ontwerp ook autonoom kan zijn. Egyptische kunstenaars die aansluiting willen bij de westerse hedendaagse kunst moeten sociaal geëngageerd zijn. Dat is het enige dat westerse curatoren willen zien. Kunst in Egypte is niet vrij. Als het niet de overheid is die je in een keurslijf dwingt, dan is het wel de westerse kunstwereld.

Ik weet niet hoe het komt, maar vliegen zijn hier sneller dan hun Nederlandse soortgenoten. In Amsterdam mep je nog wel ‘ns een vlieg uit de lucht met je handen. Hier is het onmogelijk. De vliegen lijken ook iets slanker en peziger. Vandaag heb ik een hele goede sapbar ontdekt. Ze hebben hier hybride sinaasappels die op een citroen lijken en ze smaken ook zo. Heerlijk!

We dachten dat we helemaal gewend waren hier. Dus niet. De smog was vandaag verstikkend en omdat we een paar ongelukkige routes langs drukke verkeersaders hadden genomen kwam het hard bij ons aan. Echt wennen aan de luchtvervuiling gaan we nooit. Om bij te komen hebben we geluncht in het Sheraton hotel. Pas in de koelte van de airconditioning en met zicht op de weelderig begroeide Nijl-oever van Gazira verscheen een pastoraal Kaïro, zonder auto’s en met hier en daar een ezeltje.

Koud water is het enige waar ik naar verlang. De Nijl mag ik niet in want dan krijg ik bilharzia. Een larf van een zoetwaterslak die in het water leeft dringt bij je binnen door je huid. Dit worden wormen die vervolgens eitjes leggen in je blaas. De eitjes pis je uit. Ik kan ook al geen water drinken in het openbaar want het is Ramadan. Morgen wordt het gelukkig koeler.