De zon is er altijd, wolken zijn zeldzaam. Vroeg in de morgen is er soms wat mist van de Nijl, maar die is snel weg. In avond hangt de zon als een oranje reus boven de horizon. Dan weet je het zeker, dit is Afrika. De zon is zacht als er een koel briesje waait, je voelt alleen de warmte van de stralen. Als de zon zeer fel schijnt kun je je in de schaduw verstoppen. Of juist oplossen in het tegenlicht. Doch als het een keer bewolkt is voel ik me naakt. Alles wordt zichtbaar. Alsof iemand in de bioscoop de lichten aandoet. Wat ik dacht dat Kaïro was blijkt niet meer dan een illusie.

Al maanden maak ik gebruik van taxi’s. Ze hebben hier geen werkende meters, dus het is altijd gedonder. Vanmiddag gaf ik per ongeluk 100 Egyptische Pond, ik wilde een tientje geven. Hij begon te protesteren, dus ik dacht snel weglopen. Ik vraag me af wat hij met het geld heeft gedaan. Zou hij in de ahwa een middagje sheesha zijn gaan roken met zijn vrienden? Of heeft hij misschien cadeautjes gekocht voor zijn kinderen? Ik hoop het laatste. Ik zie het voor me; de taxichauffeur loopt zijn huis in een buitenwijk van Kaïro binnen, zijn handen vol met pakjes. Tranen van blijdschap mengen zich met het vuil op de kinderwangetjes.

Victoria heeft vandaag een lolly in haar mond gehad. Ze vond het erg lekker. Het was niet echt de bedoeling. Ze kreeg hem van een klant bij de kruidenier. Voor ik het wist had hij de lolly uitgepakt en aan haar gegeven. Toen durfde ik het ding niet meer uit haar mond te rukken. Het leek me onbeleefd en ik was bang dat ze ging huilen en de Egyptenaren me een nare vader zouden vinden. Buiten heb ik de lolly van haar ontfutseld en onder een geparkeerde auto gegooid. Victoria heeft van de verboden vruchten gegeten. Ik hoop dat ze nu haar groentehapje nog lust. De Lost & Found was gisteren een groot succes. Ze moesten mensen weigeren omdat de vloer van de bibliotheek van Townhouse het dreigde te begeven.

Een ahwa, een koffiehuis, is de straat. Ze serveren koffie, thee, limonade en sheesha. Er is een terrasje, maar als je ergens anders wilt zitten, zetten ze een paar stoelen en een klein metalen tafeltje voor je neer. Ook komen ze de huizen in. Niemand heeft dus een koffiezetapparaat nodig. De jongen die in ons atelier de koffie brengt loopt van ’s ochtens vroeg tot ’s avonds laat. Hij gaat donderdag trouwen in Opper-Egypte. Het meisje blijft daar na de bruiloft want zijn werk is hier. Er wordt gespeculeert dat hij met zijn nicht gaat trouwen, dat is doodnormaal. Op de foto die hij van haar heeft lijkt ze in ieder geval niet op hem.

Elke Nederlander die meer wil zien van Egypte dan piramides en de binnenkant een vijf sterren hotel leest Een goede man slaat soms zijn vrouw van Joris Luyendijk. Luyendijk woonde een jaar in Kaïro, hij probeerde als Hollander te integreren in de Egyptische cultuur. Ik heb behoorlijk wat boeken gelezen voor vertrek, maar ik had steeds geen zin om Luyendijks’ boek te lezen. Julia heeft het wel gelezen. Ik vreesde dat de bril van Luyendijk mijn eerste ervaringen teveel zou kleuren. Later werd deze angst bevestigd doordat de Nederlanders die we ontmoeten opvallend vaak refereerden naar het boek om hun ervaringen te duiden. Nu ik nog tweëenhalve week te gaan heb, ben ik toch begonnen met lezen. Het eerste hoofdstuk is meteen al verhelderend. Misschien had ik er toch eerder aan moeten beginnen.

Meestal kom je erachter dat de kaart die je in Nederland hebt gekocht verouderd is. Maar de kaart die ik van Kaïro heb is té recent. Er staat een metrolijn op die helemaal niet bestaat. In het begin gaf dat een hoop verwarring en vruchteloos gezoek. Pas als je de kleine lettertjes aan de rand van de kaart leest, blijkt dat het gaat om de geplande lijn 3. De eerste schep is nog niet eens de grond in. Iedereen die de kaart ziet, vraagt meteen waar ik hem gekocht heb. Deze heeft niemand ooit gezien. Mijn kaart is uit 2002 en gemaakt in Vancouver, Canada.

De Egyptenaren, en niet in de laatste plaats de Egyptische kunstenaars, hebben een zeker wantrouwen tegen buitenlanders. Dit is historisch bepaald. Eeuwenlange overheersing door vreemde mogendheden heeft hen geleerd dat buitenlanders vaak meer komen halen dan brengen. Tegenwoordig is het niet anders. Er zijn buitenlandse curatoren en kunstenaars die Egypte gebruiken om thuis te scoren. Nog in Nederland dachten we dat de kunstenaars hier zouden staan te trappelen om hun buitenlands netwerk uit te breiden. Niets is minder waar. Ze zijn buitenlander moe. Je bent de zoveelste die komt uitzuigen en betuttelen. Ik hoop dat ze mij het voordeel van de twijfel gunnen.

Het ritme van de straat is met geen pen te beschrijven. Er is zoveel geluid dat je hoofd ervan dicht gaat zitten: pratende mensen, oorverdovende muziek, toeterende auto’s, ronkende dieselmotoren en luidsprekers die oproepen tot het gebed. Soms zijn de geluiden, bewegingen en geuren om je heen zo overweldigend dat je in extase raakt. Het geeft een enorme energie. Je hebt het gevoel dat je de hele wereld aankunt. Het volgende moment hang je met acht mensen aan de zijkant van een mini-busje en hop daar steek je een tienbaans snelweg over, terwijl je behendig de aansnellende auto’s ontwijkt.

We zijn naar de opening van het roze ding (zie 9 november) geweest in Alexandrië. Het zou geopend worden door de burgemeester en die zou eerst naar de ACAF galerie komen. Op het laatste moment wilde hij alleen naar het roze ding, waarschijnlijk omdat hij ACAF te armoedig vond. Het was hilarisch. Een leger politieagenten kwam om alles en iedereen weg te vegen. Mensen boenden het asfalt van de straat met een sopje. Het roze ding werd gedecoreerd met kantoorplanten, tot grote consternatie van het Duitse kunstenaars-duo. Uiteindelijk liep de opening uit op een mini-top tussen de burgemeester en de kersverse Duitse ambassadeur. Daarna zoefden ze weg in hun zwarte geblindeerde mercedessen iedereen in verbijstering achterlatend.

Toen ik naar huis liep, moest ik denken aan de fietslichtcontroles in Amsterdam. Die worden altijd gehouden rond deze tijd van het jaar. Hier rijdt de helft van de auto’s zonder licht. De rest voert stadslicht, blauwe of rode fantasielampen, knipperlichten of maar één lamp. De koplampen worden wél gebruikt om lichtsignalen te geven. Ik denk dat ik Nederland met zijn wonderlijke obsessie met veiligheid toch een beetje saai ga vinden als ik terug ben. Overigens behoren Julia en ik tot de groep Nederlanders die voor het eerst in de geschiedenis via het internet gaat stemmen. Tenminste als mijn laatste fax naar www.kiezenuithetbuitenland.nl is aangekomen.